Over

Waaraan stierven mensen in België?

Deze atlas bevat een ongekende verzameling gegevens uit de periode 1820-2025, die laat zien hoe en waarom mensen stierven, en hoe deze patronen varieerden per regio, sociale groep en tijdperk.

Maak een reis door de tijd en ontdek:

Kaarten die laten zien waar de sterfte het hardst toesloeg — en waar de overlevingskansen het snelst verbeterden.
Grafieken die de opkomst en neergang van infectieziekten, chronische aandoeningen, ongevallen en andere doodsoorzaken in kaart brengen.
Artikels die uitleggen hoe leefomstandigheden, hygiëne, beroepsrisico’s, volksgezondheidsmaatregelen en medische innovaties het Belgische gezondheidslandschap hebben veranderd.

Van cholera-uitbraken in de 19e eeuw tot moderne epidemieën van kanker en hart- en vaatziekten, van arme stedelijke arbeiders tot welvarende voorsteden: deze atlas laat zien dat sterfte nooit alleen een biologisch fenomeen is. Het weerspiegelt ongelijkheid, milieu, politiek, cultuur en vooruitgang.

Waarom dit belangrijk is

We hebben we veel historische gegevens over de gezondheid in ons land. Toch blijft een groot deel van de geschiedenis onduidelijk. We weten nog steeds niet hoe de ongelijkheden in sterfte zich in de loop van de tijd hebben ontwikkeld.

Belangrijke vragen blijven onbeantwoord:

Wanneer ontstonden de ongelijkheden in sterftecijfers voor het eerst?
Hoe hebben ze zich ontwikkeld naarmate infectieziekten afnamen en chronische ziekten toenamen?
Wie profiteerde het eerst van verbeteringen in de volksgezondheid, en wie bleef achter?
Hoe hebben sociale en ruimtelijke verschillen de overlevingskansen in verschillende tijdperken beïnvloed?

Inzicht in deze langetermijnpatronen is essentieel. Eens we begrijpen hoe ongelijkheden in het verleden ontstonden, kunnen we ook achterhalen waar de gezondheidsverschillen vandaag vandaan komen. Zo krijgen we zicht op wat nodig is om de gezondheidsverschillen te verminderen.

Ontdek hoe het verleden van België ons kan helpen de huidige uitdagingen op gezondheidsgebied te begrijpen, en wat de geografie van de sterfte ons kan leren over het bouwen aan een gezondere toekomst.

Missie

Deze atlas brengt twee eeuwen aan sociale en ruimtelijke ongelijkheden in de oorzaaksspecifieke sterfte in heel België in kaart, van 1800 tot 2025.

Door historische en hedendaagse gegevens, geavanceerde geografische informatiesystemen en interdisciplinair onderzoek te combineren, laat de atlas zien hoe de verschillen in doodsoorzaken zich hebben ontwikkeld als reactie op veranderende levensstandaarden, volksgezondheidsmaatregelen en medische vooruitgang.

Onze missie is het delen van kennis en nieuwe inzichten in de oorsprong en ontwikkeling van ongelijkheden in sterfte door alle oorzaken en door specifieke oorzaken in België, en deze informatie toegankelijk te maken voor onderzoekers, beleidsmakers en het bredere publiek.

Via dit open-accessplatform willen we een dieper begrip bevorderen van hoe sociale, economische en geografische factoren het leven en de dood in België hebben gevormd, en bijdragen aan de lopende discussies over gezondheidsgelijkheid.

Hoe de atlas tot stand kwam

De Atlas van Ongelijkheid in Sterftecijfers in België is samengesteld door het team van het INEQKILL-onderzoeksproject. Het is het resultaat van een samenwerking tussen de Vrije Universiteit Brussel, de Universiteit Gent en de Université Catholique de Louvain. Het project is een EOS Excellence of Science-onderzoeksproject dat in 2022 van start is gegaan. Lees meer over het project op www.ineqkill.be.

Demografen, historici, sociologen en geografen werkten samen aan het verzamelen van gegevens over gezondheid en sterfte in België. Voor meer informatie over de bronnen die zijn gebruikt om de atlas samen te stellen, kunt u terecht op onze bronnenpagina.

Financiering

De atlas maakt deel uit van het INEQKILL-onderzoeksproject, dat werd gefinancierd in het kader van de EOS Excellence of Science-onderzoeksoproep van 2021.

Contact

U kunt te allen tijde contact met ons opnemen via [e-mailadres invoegen] of door ons feedbackformulier in te vullen. Als u een vraag heeft, vindt u het antwoord wellicht in onze veelgestelde vragen, waar we onderwerpen behandelen zoals gegevensgebruik en bronvermelding, vertaling van ons materiaal, visualisatietools en nog veel meer.

De Ineqkill-atlas van ongelijkheid in sterfte in België biedt gedetailleerde informatie over sterftecijfers en ziekten in België van 1820 tot 2025.