Verken ziekten en doodsoorzaken door de jaren heen

Op deze pagina vind je artikelen over de belangrijkste doodsoorzaken in de Belgische geschiedenis. De artikelen zijn gebaseerd op de nieuwste wetenschappelijke inzichten en laten zien hoe ziekten in de loop van de tijd en in verschillende regio’s veranderen.

david-matos-xtLIgpytpck-unsplash-1-scaled.jpg

Dementie: Een opkomende doodsoorzaak die vrouwen harder treft

In België is dementie, net als in veel andere landen met een hoog inkomensniveau, uitgegroeid tot een belangrijke doodsoorzaak, vooral bij vrouwen van 65 jaar en ouder. Iets meer dan 100 jaar geleden, toen Alois Alzheimer de hersenen van zijn patiënte Auguste Deter onderzocht, was de ziekte nog onbekend. Ontdek hoe wetenschappelijke vooruitgang gepaard ging met een groeiend bewustzijn van de ziekte en een toenemend aantal patiënten.

WC_Purpuric-ecchymoses-on-the-surface-of-the-heart.jpeg

Twee eeuwen hartziekten in België

In de 20ste eeuw werden hart- en vaatziekten wereldwijd de belangrijkste doodsoorzaak. Vandaag lopen mensen met een lager inkomen of minder opleiding een groter risico om eraan te overlijden. Maar het verleden vertelt een ander verhaal. In het 19de-eeuwse België liepen mensen uit hogere beroepsgroepen juist meer risico. Hoe komt dat? We zoeken het uit.

breastcancer-cells.jpg

The Rise of Cancer in Belgium: Real Change or Better Recording?

Cancer is one of the most widespread diseases of our time. Yet two centuries ago, it barely appeared in the historical record. Over time, medical innovations and shifting ways of life changed cancer mortality risks dramatically. Discover here how cancer gradually became visible, how it was counted, and which areas in Belgium were impacted first and most.

lung cancer wellcome collection

Kanker in België vandaag

Hoe groot is de impact?

Kanker is geen nieuwe ziekte. Wat wél nieuw is, is de omvang van de impact op onze samenleving. Vandaag is kanker de belangrijkste doodsoorzaak in België: in 2023 was 1 op de 4 overlijdens het gevolg van kanker. De impact ervan in kaart brengen maakt duidelijk voor welke grote uitdaging onze volksgezondheid staat.

Spanish_flu_hospital.png

De Spaanse griep van 1918–1919

Tussen 1918 en 1920 eiste de Spaanse griep wereldwijd 50 tot 100 miljoen levens. Ontdek dankzij een unieke databank hoe de pandemie België trof: welke gebieden werden het zwaarst getroffen? Wie waren de voornaamste slachtoffers? En wat vertelt deze crisis ons over de ongelijkheden in de Belgische samenleving?

by-the-death-bed_Edvard Munch

Vage doodsoorzaken

Wat kunnen ze ons leren?

België verzamelt sinds het midden van de 19de eeuw gegevens over doodsoorzaken. Ondanks voortdurende inspanningen om de registratie te verbeteren, kreeg een klein deel van de overlijdens geen precieze doodsoorzaak. Deze overlijdens werden geregistreerd onder vage omschrijvingen zoals stuipen, ouderdom of simpelweg ‘onbekend’. Op het eerste gezicht lijken zulke categorieën frustrerend onnauwkeurig. Maar wie beter kijkt, ontdekt een verrassend verhaal over leeftijd, sociale klasse en veranderende medische en administratieve praktijken.

Cristobal_Rojas_37a_tb.jpg

Tuberculose: de stille moordenaar van de 19de eeuw

Eeuwenlang was tuberculose een van de dodelijkste ziekten waarmee de mensheid te maken kreeg. Waarschijnlijk was het de belangrijkste doodsoorzaak in de menselijke geschiedenis. Ook in België maakte tuberculose tot ver in de 19de eeuw veel slachtoffers, vooral toen verstedelijking en industrialisering de leefomstandigheden ingrijpend veranderden.

Grim-Reaper.png

Cholera: the Deadliest Epidemic in Belgian History?

In the nineteenth century, cholera swept through the country multiple times, leaving devastation in its wake. Half of those touched by the disease would not survive. The poor suffered the most, but the wealthy were touched as well. Was it simply bad luck, or did deeper patterns of inequality determine who lived and who died?

Grim-Reaper.png

Cholera: the Deadliest Epidemic in Belgian History?

In the nineteenth century, cholera swept through the country multiple times, leaving devastation in its wake. Half of those touched by the disease would not survive. The poor suffered the most, but the wealthy were touched as well. Was it simply bad luck, or did deeper patterns of inequality determine who lived and who died?

Ensorthe-drunkards-1883-1024x729

Alcohol’s Underestimated Death Toll in Belgium

For most of Belgium’s history, alcohol killed almost no one, at least on paper. In Belgium, officially, alcoholism accounted for only 4 out of every 1000 deaths at its pre-war peak in the early 1900s. Today, we know alcohol is responsible for many more deaths than just those that are directly due to alcoholism. This article explores the death toll of Belgium’s favourite drug.

Ensorthe-drunkards-1883-1024x729

Malaria

For most of Belgium’s history, alcohol killed almost no one, at least on paper. In Belgium, officially, alcoholism accounted for only 4 out of every 1000 deaths at its pre-war peak in the early 1900s. Today, we know alcohol is responsible for many more deaths than just those that are directly due to alcoholism. This article explores the death toll of Belgium’s favourite drug.

the-suicide-alexandre-gabriel-decamps-motionage-designs.jpg

Suicide in Belgium: Patterns Across Time and Space

Suicide is one of the most stable causes of death across societies and time. While its social meanings and the ways it is recorded have evolved, the phenomenon itself has remained a consistent feature of human life. In Belgium, like in many other European countries, the question of who dies by suicide, where, and how, has long preoccupied researchers, policymakers, and the public alike.

mazelen-afbeelding.jpg

Measles

Lorem ipsum

Spanish_flu_hospital.png

Flu

Lorem Ipsum

Spanish_flu_hospital.png

Flu

Lorem Ipsum

The Ineqkill Digital Atlas of Health Inequalities in Belgium provides detailed information about mortality and diseases in Belgium from 1820 to 2025. 

About

Vrije Universiteit Brussel
Pleinlaan 5 (Room 2.17)
1050 Brussels, Belgium

e-mail: sylvie.gadeyne@vub.be

vub_logo-white.png
logo_neg.png
logo_UGent_EN_RGB_2400_white.png
FRS-FNRS_negatif logo_defd.png
FWO_Logo_Negatief.png
EOS-logo-NEG.png